تدابیر حفظ سلامتی در پیاده روی اربعین از دیدگاه طب سنتی

تدابير و توصيه ها در مورد پياده روي اربعين

اولين بار است كه از ديدگاه طب سنتي تدابير يك سفر خاص به صورت مدون و مشخص مطرح مي شود. انشاءالله مطالبي ارائه دهیم كه زوار با يك سلامت خوب جسماني همراه شوند و بيشترين استفاده را از این سفر معنوی ببرند.

 

سته ضروریه

بسیار مهم است که منظم به موضوع ورود کنیم. پس اول کلیات و علوم پایه طب سنتی (طب نظری) شامل مزاج و اخلاط و لزوم توجه به حفظ اعتدال آن ها. دوم، تدابیر و عمل (طب عملی) یعنی سته ضروریه که در واقع روش حفظ اعتدال مزاج و اخلاط است و نیز استفاده از داروهای ساده در دسترس (مفرده). مطالبی که در ادامه می آید هم با همین چارچوب می باشد. ابتدا باید مزاج خودمان را بشناسيم و تدابیر مناسب مزاج خودمان را بدانيم و به دقت به تدابیر آن عمل کنیم.

در این پیاده روی هم تدابير سفر را داريم و هم يك اقليم جديد و وضعيت خاص، سفري است كه مانند آن تكرار نمي شود، از نظر جمعيت و مسائل بهداشتي و معنوي و ... تدابیر سفر جزو تدابیرخاص حساب می شود چون شرایط، خاص و غیر روتین است.

 بدن درگیر شرایط غیر معمول است و نباید او را به چیزهای دیگر و زیادی مشغول کرد. قوه مدبره مجبور است به سفر و اقلیم و آب و هوا و مردم جدید توجه کند و به بدن توجه کمتری می کند.لذا نظم خواب از بین می رود و در سفر مشکل یبوست پیش می آید.

پس هرچه سعی کنیم عادات خوب و مفید خودمون را و نیز پرهیزها را در سفر هم رعایت کنیم، قوه مدبره راحت تر است و کمتر دچار استرس می شود. بنابراین باید غذاهای سهل الهضم تر مصرف شود تا نیاز به گوارش قوی و توجه ویژه قوه مدبره نداشته باشد. جماع کمتر صورت گیرد و خواب کافی باشد.

شرط اصلی ؛ توجه به مزاج

 

همیشه و در هر شرایطی، اصل و اول، مزاج ذاتی (اصلی) شخص است.بايد توجه داشت كه مزاج خودمان را فراموش نكنيم و با این باور که خوردن غذای نذری مشکلی ایجاد نمی کند خود را در معرض غذاهای مختلف با مزاجهای متفاوت قرار ندهیم.

*اگر مزاج ما گرم است از  گرمي جات و شرايطي كه گرمي ما را بالا می برد پرهیز کنیم و اگر سردي است برعكس.

* چاق ها مزاجِ تری دارند و باید از مصرف حجم بالای غذاهای سنگین، بیشتر پرهیز کنند و لاغرها باید در تعداد وعده های بیشتر، حجم های کم و قابل هضم غذا بخورند تا کم نیاورند. *در سفر، ممکن است خلط صفرا که خیلی گرم است و با تندی جات و سرخ کرده ها و استرس و بی خوابی تحریک و تولید می شود، بالا برود

*پرخوری و در هم خوری منجر به امتلاء یا پری بدن از خلط بلغم و دم و سنگینی و کرختی می شود. غذاهای مانده و سخت هضم سنگین یا دارای عدس و بادمجان، سودا را زیاد کرده که باعث گرفتگی شدید عضلات و بی خوابی می گردد. پس سبک زندگی خودمان را همواره بدانیم و حتی المقدور عمل کنیم. مرتب مرور و تمرین و عمل کنیم.

 

حرکت و سکون

 

یکی از اصول شش گانه سلامتی، حرکت و سکون است که شامل ورزش هم می شود. در اين سفر به دليل پياده روي، فعاليت بدني عملاً زياد می شود.

*افرادی كه به اين مقدار فعالیت عادت ندارند، قبل از سفر فعاليت بدني خود را زياد كنند. *پیاده روی يك تا چهار روزه از نجف تا كربلا ممکن است آسيب هاي جدي به بدن وارد کند.بنابراین بعد از بازگشت از سفر حتماً به ورزش ادامه بدهند.

*ورزش و فعاليت بدني حرارت را بالا مي برد و خشكي ايجاد مي كند و موجب کاهش رطوبت می شود. پس بسیاری از افراد دچار كاهش وزن می شوند

 

شرایط محیطی و اقلیمی

 

اقليم عراق نسبتا گرم و خشک است.با توجه به فصل پاییز تدابیر این فصل را حتما رعایت فرمایید.

* صبح ها سرد و ميانه روز گرم است و بايد لباس مناسبي داشته باشید و هنگام صبح زود و غروب به بعد كلاه و شال استفاده شود، اما در ميانه روز لباس گرم را در بياورید و با لباس سبكتري به سفر ادامه دهید.

*می توانید از چپيه استفاده چند منظوره کنید،هم جلوي بيني را بگيرید تا از ورود گرد و غبار جلوگيري كند و هم از باد سرد، كه شخص را در مقابل سينوسها و ... محافظت می کند، هم به عنوان كلاه و سربند قابل استفاده است و هم از در مقابل نور شدید آفتاب مراقبت می کند و نیز روانداز خوبی هنگام خواب است و هم برای خشك كردن دست و صورت به کار می رود.

*مراقب خشكي پوست و  مزاج که در قسمت هاي مختلف بدن مانند پوست و گوارش خود را نشان مي دهد،باشيد.

*همراه داشتن ماسك خوب و استاندارد لازم است، چون هم هوا آلوده است و هم تجمع جمعيت باعث بروز بیماری هایی می شود.

*حتماً بعد از استحمام يكی دو ساعت در يك جاي سر بسته بمانید تا دمای بدن متعادل شود.

* وقتي به منزلي (موکبی) مي رسید بلافاصله وارد حمام نشوید(صبر کنید تا عرق بدن خشک شود)

* در حمام بهتر است روغن مالي بدن (با روغن بادام شیرین یا زیتون) انجام شود. روغني كه در حمام ماليده مي شود بيشتر وارد بدن مي گردد و خشكي بدن را از بين مي برد.

* با آب سرد مطلقاً نبايد دوش گرفت، مخصوصاً‌ كه بدن گرم است و موجب بیماری هایی همچون سرما خوردگي و ذات الريه و مفاصل و ...می گردد.

* از آفتاب شديد پرهيز كنند، كلاه و حجاب بانوان به این امر كمك مي كند، آفتاب شديد باعث خشكي مغز و مزاج و گرما زدگي مي شود ،آفتاب زیاد و شدید که به سر برهنه بتابد، می تواند منجر به خشکی پوست سر و مو و مغز و بی خوابی و عصبی شدن و گرمازدگی و عطش غیرقابل بهبود و بی اشتهایی شود.

*از قرار گرفتن در معرض باد شديد بپرهیزید كه عوارض مختلفي دارد مخصوصا باد پاییزی که مضر است و بر چشم و مغز و سینوس ها اثر منفی زیادی می گذارد.

 

 

خواب وبيداري

 

 *هم هنگام خواب و هم در ساعات سرد روز، بهتر است کمر و پهلوها با شال یا پارچه ای بسته شود تا دچار قولنج ناشی از باد و سرما نشوند.

 

احتباس و استفراغ

احتباس‌ یعنی ‌ باقي ماندن مواد خوب در بدن يعني مراقبت از اينكه مواد مفید به صورت بيمارگونه از بدن خارج نشود مانند اسهال که باعث ضعف شديد و مشكلاتي براي شخص مي شود.راه های ساده کنترل اسهال در سفر در ادامه خواهد آمد.

استفراغات يعني دفع مواد زائد از بدن، مشكل شايعي كه در اين سفر بوجود مي آيد يبوست و يا بند آمدن عادت ماهانه یا تعریق زیاد است که منجر به خشکی مزاج می شود.

 

اعراض نفسانی

 

بحث اعراض نفساني یعنی رخدادهای روانی (از دیگر اصول شش گانه) است. البته در این سفر، همه چیز مثبت و معنوي و اعراض نفساني مفيد است و انشاالله پس از بازگشت از سفر یا روحیه ای خوب و عالی به زندگی عادی بازمی گردیم.

 

خوردنی ها و آشامیدنی ها

 

*غذاهاي عراق رو به سنگيني است و معده هاي ما شايد به قدرت و قوت معده هاي افرادي ساکن عراق نباشد، غذاها گاهی چرب ، سنگين و سرخ كرده يا ناپخته است.پس به طور کلی مواظب نوع غذایی که مصرف می کنید، باشید.

*هر كس مطابق مزاج خودش رفتار كند و اصول شش گانه رو در نظر بگيرد.

*بايد وعده هاي غذایی همیشگی را نگه دارید و به هنگام گرسنگی بخورید نه هر زمان که به غذا رسیدید.

*میوه ها را در میان وعده استفاده کنید نه همراه با غذا

* چند نوع غذا را با هم نخورید ، به طور کلی از با هم خوری، درهم خوری و برهم خوری بپرهیزید.

*سبزی و سالاد را به دلیل عدم اطمینان از شستشوی بهداشتی، مطلقا نخورید.

*مصرف پیاز و گاهی سیر تازه اشکال ندارند چون داخل غلاف بوده و انسان به تمیزی آن اطمینان دارد به شرطی که بریده نشده باشند.

*حتماً غذا را به صورت نشسته و با آرامش کامل بخورید، از پرخوری بپرهیزید تا مانع از پیاده روی نشود و روحیه مصیبت و عزاداری در بدن از بین نرود.

*غذا را خوب بجوید و پس از میل غذا چند قدم پياده روي مختصر و سپس استراحت در حد نیم ساعت داشته باشند تا عملیات استقرار و هضم غذا به خوبی انجام شود، سپس طي طريق كنید.

*مقداري نمك همراه داشته باشید، نمك جز بهترين پاك كننده ها و ميكروب كش ها است ،کمی قبل و بعد غذا بچشید یا در آب ریخته و دهان شویه و غرغره کنید یا با محلول آن به اضافه روغن بادام یا زیتون، پاها را شب ماساژ دهید یا مقداری از آن را گرم کرده در پارچه پیچیده و روی مفاصل و عضلات خسته یا پای سرد شده قرار دهید.

*مقداري انجير، بادام خام که بهترین مغزیجات است(بادامي كه داخل پوست باشه بهتر است)یا پسته ومويز همراه داشته باشید. مخصوصاً براي كساني كه مزاج هاي سردي دارند انرژي بخش و گرما بخش است.

*مقداري عسل هم خوب است همراه باشد که وقتی نیاز به تامین انرژی سریع است به کار می آید به صورت مکیدن یا در آب حل کردن و جرعه جرعه نوشیدن که می تواند با آب لیمو همراه شود.

*همراه داشتن برگه هاي ميوه ها مثل هلو و زرد آلو و یا آلوبخارا (که بدون داروهای نگهدارنده باشد)؛ از مشكلات شايع اين سفر است يبوست است.مخصوصاً‌ براي مزاجهاي گرم، اين برگه ها مزاج سرد خيلي بهشون كمك مي كنه و به روده ها و نیز توده مدفوعی، رطوبت کافی هم می دهد.

*همراه داشتن ليمو ترش یا لیمو عمانی هم خوب است. می توانید دم کرده لیمو با آب جوش یا پودر کرده روی غذاهای گرم و سنگین ریخت. آنجا البته چای لیمو عمانی هم گاها داده می شود که خواص زیادی دارد و مهمترین آن، مهار صفرا و حرارت زائد بدن می باشد.

*اعراب در غذاها از روغن زياد استفاده مي كنند به طوري كه ماده در روغن غوطه ور مي شود و هضم آن را سخت می کند. مخصوصاً فلافل، سنگين و تند است و صفرا را بالا مي برد و موجب بي خوابي و خارش پوست مي شود و برای گرم مزاجانا اصلاً‌ مناسب نيست.

* تخم مرغ آب پز هضم راحت تری نسبت به نیمرو دارد ضمنا بهداشتی تر است چون در پوسته است.

*خرماي زياد براي مردم ايران و مخصوصاً مردم اهل مناطقي كه خرما خيز نيست مناسب نمی باشد. خرما صفرا و سودا زيادی توليد مي كند (البته خرماها در خواص و عوارض با هم تفاوت دارند) و فرد را دچار آلرژي ها و خشكي پوست و جوش پوستی و جوشش خون می کند.

*از غذاهای مرسوم عراق، برنج و لوبيا، برنج و نخود یا پخته نخود و یا لوبیا است. گاهی این غذاها به دلیل ازدحام جمعیت یا عجله ناپخته هستند.حتما ابتدا تست کنید كه کاملا نرم باشد.

*نوع برنجي كه طبخ می شود (معمولا هندی) نوعي است كه به بسیاری از مردم نمي سازد و مخصوصا اگر پخته نباشد ، موجب یبوست و نفخ می شود، همچنین شخص به دلیل دفع زیاد یا بی اختیار گاز نمی تواند به راحتی نماز بخواند چه برسد به این که دائم الوضو باشد.توصيه مي شه كه پودر زيره سبز یا آویشن یا نعنا و موسير همراه داشته باشید که اگر ناچار به خوردن غذای نفاخي شدید، روي غذا حتماً ميل كنید یا داخل دوغ و ماست های دربسته بریزید.

*از مصرف غذاهای مانده بپرهیزید که بدترین خوردنی ها است.

* از نوشیدن قهوه هاي خيلي تلخ و غليظ كه بوي سوختگي دارد ، به شدت بپرهیزید،چون براي مزاج هاي ما سازگار نيست و حتي تست هم نكنید چون ایجاد خشكي کرده و سوداي زيادي یا صفرای غیر طبیعی توليد مي كند.

*به طور کلی چای زیاد مصرف نشود( حتی اگر رقیق باشد) چون مدر بوده و به خشکی مزاج دامن می زند.

*اگر مقداري سكنجبين همراه داشته باشید عالي است و این بهترین نوشیدنی و برای همه مزاج ها مخصوصا گرم مزاجان مفید است.

*همراه داشتن مقداري سركه كمك می کند كه اگر غذا سنگين بود  یا حرارت بدن بالارفت از سرکه استفاده کنید (رقیق شده در آب یا ریختن در غذا).

*سعی کنید از گلاب استفاده کنید (آنجا هم هست) و بوييدن و مصرف و خوردن گلاب براي تب و بي خوابي خوبست و باعث شادي و شادابي مي شود و نیز می توانند به لباس زیر خود آغشته کرده که هم بوی عرق را می گیرد و هم برای جلوگیری از سوزش ناحیه تناسلی مفید است.

*همراه داشتن خاكشي و ریختن داخل آب و سكنجبين برای رفع عطش و یبوست و رطوبت بخشی به بدن خوبست.

* كساني كه مي خواهند از دم نوش استفاده كنند، مقداری آب جوش روی نعنا یا گل گاو زبان بریزند و مصرف کنند که برای سرماخوردگی و اعصاب بسیار مفید است.

*كساني كه دچار يبوست مي شوند از انجير،آلو بخارا، تمر هندي تازه، روغن زیتون استفاده كنند و روغن بادام شيرين هم به عنوان خوراكي براي جلوگيري از يبوست و دست و پا كه خشك شده و تاول زده مفید است.

* سرما زدگي پا : داخل ظرف آب ولرم ، نمك و روغن بادام بریزید و به پاها بمالید.

*اگر قبل از سفر پا را حنا بگذارید براي جلوگيري از تاول پا و زخم و تاول مفید است.

*برای درمان اسهال خونی ، تخم بارهنگ را جوشانده و داخل آب جوش بریزید و بخورید.

*براي بهبود درد مفاصل مالیدن روغن بابونه و بادام شيرين توصیه می شود.

*سكنجبين و گلاب براي رفع تهوع مفید است، حتی بوییدن گلاب

*روغن بفنشه براي رفع سردرد مخصوصا ناشی از حرارت و خشکی، خوب است. یک قطره صبح و شب در بینی بچکانید.

*برای گرمازدگی و عطش: تخم خرفه یا اسفرزه را در آب سرد بریزید تا لعاب داده و میل کنید. این ها ملین هم هستند. می توان کمی گلاب داخل لیوان حاوی این ها هم ریخت. گل پنیرک یا بنفشه در آب سرد ریختن و پس از 20 دقیقه، آب آن را خوردن نیز خوبست و گرفتگی و خشونت گلو و صدا و درد سوزشی و تحریک ته حلق را هم از بین می برد.

*برای رفع موقت و تسکین دندان درد: گل میخک را روی دندان و لثه مربوطه بگذارید.

*برای دل درد و رفع رودل کردن و یبوست: روغن مالی روی شکم در جهت عقربه ساعت با روغن بابونه

*برای سرماخوردگی یا پیشگیری از آن: کمی گل بابونه یا آویشن یا نعنا در لیوان ریخته، روی آن آب جوش بریزید و بخور دهید و پس از ولرم شدن، با قاشق، گیاهان را خارج کرده و با عسل یا نبات شیرین کرده و میل کنید.

 

لیست اقلامی که توصیه می شود در این سفر با خود همراه داشته باشید به تفکیک مزاج گرم و سرد

گرم: انجیر، بادام، پسته، عسل، نبات، نمک، پودر زیره سبز،  بابونه، نعنا، مویز، خاکشیر، موضعی: روغن بادام شیرین یا تلخ یا بابونه

سرد: آلو بخارا، برگه زردآلو و هلو، میوه تمرهندی تازه ملس، کشک، سماق، سنجد، سکنجبین ملس، سرکه، گل پنیرک و بنفشه خشک، تخم خرفه و اسفرزه، موضعی: روغن بنفشه یا کدو، گل میخک

 

 

 

 

فایل های پیوست
نظرات

ثبت نظرات کاربران

نظر خود را وارد نمایید
* موارد ستاره دار الزامی است