تدابير غذايي در فصل زمستان

دكتر سيد مهدي ميرغضنفري

همانطور كه در شماره‌هاي قبل گفته شد، هر فصلي داراي مزاج است. مزاج فصل زمستان سرد و تر است، بنابراين سردي و تري در اين فصل بيشتر مي‌شود. به اين ترتيب اكثر افراد و به خصوص افراد داراي مزاج سرد و تر بايد تدابير فصل زمستان و مخصوصاً تدابير غذايي مربوطه به آن را رعايت كنند.

تدابير غذايي فصل زمستان

اولين قدم، پرهيز از سردي‌جات چه به صورت خوردني و چه به صورت موضعي است و بايد در مصرف خوردني‌ها و نوشيدني‌هاي سرد احتياط نمود. هميشه قدم اول براي حفظ سلامت پرهيز است و نه خوردن؛ پرهيز از خوردني‌هاي و نوشيدني‌هاي توليد كننده خلط بلغم (سرد و تر) شامل آب (مخصوصاً آب سرد و به ويژه آب يخ)، لبنيات (مخصوصاً دوغ  ماست)، آش‌ها و سوپ‌هاي خيلي لعابدار كه محتويات غذایی زيادي ندارند. مسلما  منظور  همه انواع آش مثلا آش حليم یا شله قلم کار نمی باشد، زيرا این موارد دارای گوشت و بلغور گندم فراوان بوده، غذاي كاملي به حساب مي‌آيند.  مقصود، غذاها و سوپ‌هاي آبكي داراي سبزيجات و لعابدار (مثل سيرابي شيردان) است. همچنين مي‌‌توان به ميوه‌جات ترش و آبكي (مرکبات، هندوانه) و كلا طعم‌هاي ترش و بي‌مزه (بدون طعم خاص) و نيز غذاهاي مانده و فريز شده (كه عمدتا غذاهاي با غلبه سردی و تری مولد بلغم هستند)، سس‌ها مخصوصاً سس سفيد و موادي مانند كاهو، خيار و اکثر غذاهاي خام و خام‌خواري اشاره نمود.

از چه خوردنی ها و نوشیدنی هایی استفاده كنيم؟

در کل بايد از موادي كه رو به گرم هستند استفاده  نمود؛ البته بايد مزاج را هم در نظر گرفت. مثلا افرادي كه داراي حرارت زيادي هستند، حتي در زمستان هم ممکن است نیاز باشد از گرمیجات پرهیز کرده و خنكي‌جات مصرف کنند. بهتر است از غذاهاي گرم كباب شده، پخته، بو داده یا تفت داده شده و تا حدی سرخ کرده استفاده شود.

در فصل زمستان، هضم انسان هم قوي‌تر كار مي‌كند، چون حرارت از سطح به داخل بدن معطوف بوده و سيستم گوارش گرم و قوي است. مثلا حليم، كباب‌ها(كباب گوشت‌هاي قرمز از قبیل چنجه، کباب برگ یاكوبيده خوب، دل مرغ)، آبگوشت همراه با كمي پودر زيره سياه با چند تكه سيب درختي و يا به مفيد است. البته نفخ نخود بايد گرفته شده باشد. همچنين استفاده نسبتا بیشتر از گوشت های با طبع گرمتر مثلا گوشت پرندگانی چون كبك، بلدرچين و جوجه مرغ یا گوشت شتر، چاشني‌هاي رو به گرم مثل دارچين، زعفران، زيره، آويشن، مرزه، فلفل و كلا ادويه‌جات و قدري نمك در اين فصل توصيه مي‌شود. مصرف تخم‌ پرندگان همچون مرغ، بلدرچین، کبوتر و یا نوشيدني‌هاي گرم گرم مزاج مثل چاي حاوي هل، زنجفيل، چاي زعفران، چاي دارچين نيز مفيد است. پس باید سعی شود از خوردنی ها و نوشیدنی های گرم بالفعل (گرما و داغی ظاهری) و بالقوه (مزاج گرم) استفاده شود تا نهایت گرمی مناسب و کافی را به بدن برساند.

در اين فصل بيماريهايي مثل سرماخوردگي، زكام يا خلط ته حلق بيشتر است و كم كردن مواد با مزاج سرد مذکور به مرتفع كردن اين مشكلات كمك مي‌كند مخصوصاً در شب های سرد زمستان باید در مصرف سردیجات بیشتر احتیاط کرد. خلط و ترشحات ته حلق به سيستم تنفسی یا گوارش ريزش کرده و در طولانی مدت و آن را  آسیب می زند؛ مثلا منجر به برونشیت، آسم، آلرژی، سرفه های مکرر، التهاب یا زخم معده و دوازدهه، نفخ و رفلاکس می شوند. مسلما در اين فصل بايد فعاليت‌هاي بدني و ورزش بيشتر شود و انسان خود را از قرار گرفتن در مقابل باد و سرماي مستقيم مصون بدارد و اقداماتي مثل خونگيري و حجامت را انجام ندهد (مگر در صورت نیاز زیاد با تجویز پزشک)، چون باعث سردتر شدن بدن مي‌شوند.

فایل های پیوست
نظرات

ثبت نظرات کاربران

نظر خود را وارد نمایید
* موارد ستاره دار الزامی است